
Not: Bu içerik, Dr. Craig Steven Wright tarafından kaleme alınan orijinal makalenin Türkçe çevirisidir. Çeviri, yazarın izni doğrultusunda hazırlanmıştır ve tüm telif hakları Dr. Craig Steven Wright’a aittir.
Orijinal İngilizce metne şu bağlantı üzerinden ulaşabilirsiniz: https://web.archive.org/web/20231002013735/https://craigwright.net/blog/bitcoin-blockchain-tech/satoshi-and-the-sophists/
Dr. Wright’ın Substack Profili: https://substack.com/@cstominaga
Dr. Wright’ın Twitter (X) Profili: https://x.com/CsTominaga
Satoshi ve Sofistler
ABD Yüksek Mahkemesi Yargıcı Louise Brandeis şöyle yazmıştır:
“Aleniyet, toplumsal ve endüstriyel hastalıklar için bir çare olarak haklı biçimde övülür. Güneş ışığının en iyi dezenfektan olduğu söylenir; elektrik ışığı ise en etkili polistir.”
Bitcoin en verimli sistemdir ve sahtekârlığı ve dolandırıcılığı ortadan kaldırmamıza yardımcı olacaktır. Bitcoin’i başka bir yeraltı uyuşturucu para birimi yaratmak için oluşturmadım. E-gold ve Liberty Euro (Liberty Reserve üzerinde sunulan dijital bir para birimi) zaten vardı ve böyle yanlış yönlendirilmiş bir amaç için iyi çalışıyordu; bu amaç için herhangi bir blok zincirinin yapabileceğinden daha iyi çalışırlar. Çok az kişinin anladığı şey, bir birey veya bir grup tarafından yürütülen herhangi bir sistemin hedef alınabilecek bir başa sahip olduğudur. Eğer Hydra’nın Monero’dakiler gibi görünen başları varsa, bunlar kesilebilir ve bireyler cezalandırılabilir. Zamanla acı yeterli hale gelir ve yasayı ihlal etmeye ve yıkım getirmeye çalışanlar başka alanlara yönelir.
Bitcoin kripto para alanına yeni bir şey getirdi — merkeziyetsizlik değil, çünkü bu yalnızca sürecin bir parçasıdır. Gerçek şu ki Liberty Reserve, yaklaşık 30.000 fiat giriş noktasıyla bugün tüm blok zinciri tabanlı kripto para alanından daha merkeziyetsizdi. Hayır, Bitcoin ile ilgili önemli ayrım, blok zinciri olan değiştirilemez bir kanıt izini geride bırakmasıdır. Bitcoin, kanıt izini kaldırırsanız Zcash’te görüldüğü gibi sorunlarla karşılaşacağınız şekilde tasarlanmıştır; dolaşımdaki para miktarını belirleyemezsiniz. Daha da önemlisi, kara para aklama ve kara para aklamayı önleme (AML) yasaları tüm giriş ve çıkış noktalarının izlenmesine izin verecek şekilde vardır. Bu nedenle suç söz konusu olduğunda dijital para birimini izlemek basit hale gelir.
Her şey ekonomik bir sistemdir; suçu hedef almak mümkündür ve yine de ortalama bireye sunulan gizliliği aşmak veya kırmak mümkün değildir. Kirli bitcoinlere geri dönen satışlar yapıldığında, kolluk kuvvetleri borsalarda ve diğer giriş noktalarında bulunan farklı coinlerin sahiplerini sorgulayabilir. Blok zinciri, ölçek büyüdüğünde Tor gibi bir ağın kullanımının sistemi çökertmeye yetecek kadar karmaşıklık ve verimsizlik katmanları ekleyecek şekilde tasarlanmıştır.
Bitcoin’in tasarlandığından farklı bir şey arayanlar Lightning Network gibi Bitcoin’in yanında alternatifler yaratmaya çalışacaktır. Bu tür sistemler yalnızca kayıtları kaybetmek ve yok etmek için tasarlanmıştır. Böyle bir anonim para biçimini durdurmak en kolay düzenlemedir. Bir sistem zaten kara para aklama kurallarını ihlal ediyorsa, hükümet bir düğüm çalıştıran taraflara karşı harekete geçebilir. Lightning gibi bir sistemde düğüm ağa istediği zaman girip çıkamaz. Bitcoin’den farklı olarak Lightning düğümünün ağa 7/24 bağlı olması gerekir. Bunun sonucu olarak bu tür sistemler adeta üzerlerine hedef işareti çizilmiş gibidir.
İnkâr Edilemezlik
Bazı insanlar size inkâr edilemezliği sağlamayan bir sistem oluşturmanın bir yolunu bulacaklarını söylemeye çalışacaktır. Bu tür bir hayale inkâr edilemezlik (non-repudiation) denir, ancak gerçek şu ki bu gerçek dünyada var olamayacak ütopik bir hayaldir. Ne olursa olsun her zaman bir imzayı inkâr edebilirsiniz. Belki baskı altında imzaladınız, belki birisi anahtarınızı çaldı — geçerli bir şeyi inkâr etmenin hayal edilemeyecek kadar çok yolu vardır. Daha da önemlisi, bunları teknik olarak ortadan kaldıramazsınız; bunlar hukukun nasıl işlediğinin bir parçasıdır ve en önemlisi, bir şeyi imzalamadığınızı söyleyebilmek bir insan hakkıdır. Mahkemeler bunun diğer tarafını yalan yere yeminle ele alır: Eğer bir şeyi yapmadığınızı iddia ederseniz ve yaptığınız kanıtlanırsa sorumlu tutulursunuz.
Kripto para topluluğunda meydana gelenlerin çoğu, hukuka ve Batı kültürüne yönelik ince bir saldırıdır.
Bitcoin bir dizi takma adlı anahtar kullanır. Bir anahtarın ve ondan türetilmiş tüm anahtarların sahipliğini kanıtlayan çeşitli türetilmiş anahtarlar oluşturulabilir. Bu kimliği kanıtlamaz. Kriptografik bir yöntemle kimliği kesin olarak kanıtlamanın bir yolu yoktur. Daha da önemlisi olmamalıdır. Bir birey bir sertifika otoritesine kaydolup bir anahtarın kontrolünü veya sahipliğini gösterebilir ve beyan edebilir. Böyle bir süreç kanıt sağlar fakat kesin ispat değildir.
Gelecekte Bitcoin ile bireyler kimliklerine bağlı deterministik anahtar hiyerarşileri oluşturacaktır. Yine de bu yalnızca kanıt olacaktır, kesin ispat olmayacaktır. Eğer yalnızca bir özel anahtar kesin ispat olarak kullanılabilseydi ve yalnızca kanıt olmasaydı, dünyadaki her insanı kimlik kartı taşımaya zorlamaktan çok daha baskıcı bir sistem uygulardık. Bitcoin ile kuruluşlar, bireysel hizmetleri birbirine bağlamadan kullanmalarına izin veren kimlikler ve sözde kimlikler oluşturabilecektir. Böylece kimlikler güvenlik duvarlarıyla ayrılacak ve her kayıt seti diğer kuruluşlardan izole edilecektir.
İspatın doğası gereği bireyler belirli bir kullanım durumu için gereken kanıtı nasıl sunacaklarını seçerler. Mahkemede bir şeyi kanıtlamaları gerekiyorsa, mahkemede kesin olarak kanıtlamak için yeterli olan kadar kanıt sunarlar. Bir taraf malların sahipliğini kanıtlamak istediğinde, gerekenden daha fazla bilgi bağlamadan bunu yapabilir. Gizliliğin doğası budur. Polis ve kolluk kuvvetleri kara para aklamayı araştırmak istediğinde bir bireyi inceleyebilir ve fonların kaynağını takip edebilir. İnsanlar mixer’ların sorununu göremiyor: servetin kaynağı yasaları vardır. Şu anda yüz binlerce dolar bulundururken kaynağını açıklayamazsanız, el konulabilir. Bitcoin varlıklara el konulmasını engellemez. Aksini düşünüyorsanız, zaten gerçekleşmiş olan birçok davaya bakmalısınız. Yüzlerce suçlunun Bitcoin’ine zaten el konulmuştur.
Merkeziyetsizlik
Bitcoin’i güçlü yapan şey merkeziyetsiz düğümler değildir. Merkeziyetsiz güçtür. Bitcoin’de bu amaç protokolün taşa kazınmış olmasıyla sağlanır. Bir madenci protokolü değiştirmek isterse tüm kullanıcıların düğüm yazılımlarını güncellemesini sağlaması gerekir. Ve Basitleştirilmiş Ödeme Doğrulaması (SPV) kullanıcıların madencilerin sapma yapmadığını kontrol etmesine izin verir. Bir madenci örneğin yeni bir opcode ekleyerek sapma yaparsa SPV düğümü bunu geçersiz sayacaktır. Sonuç olarak bir madenci hash gücüyle ağın %50’sinden fazlasını kontrol etse bile ağın kullanıcılarını yeni protokole geçmeye ikna etmeden ağı kontrol edemez.
Gerçek şu ki “CoreCoin” (BTC) veya Ethereum (ETH) gibi sistemlerin arkasındaki küçük bir grup protokolü kontrol eder ve kullanıcıları yükseltmeye zorlayabilir. Bunlar Bitcoin olmayan, onun taklitleri gibi hareket eden sistemlerdir. Aslında açık kaynak yapıları ve oylama sistemlerini liderliğin eylemlerini gizlemek için kötüye kullanmaktadırlar. Hukuki sorumluluğu bulanıklaştırmak ve dağıtılmış güç görüntüsü arkasına saklanmak için kasıtlı olarak karmaşa yaratmaktadırlar. Gerçek şu ki Bitcoin yalnızca sistem değiştirilemediğinde dağıtılmıştır ve gücü ortadan kaldırır. Sistemi değiştirme, yeni opcode’lar ekleme veya protokolü herhangi bir şekilde değiştirme yeteneği… Bitcoin’deki ve aslında herhangi bir blok zincirindeki güç yapısı budur.
Bitcoin’in sahte versiyonları (BTC) da dahil olmak üzere çeşitli alternatif para birimlerinin başında bulunan kişiler kendi sistemlerini kontrol ettikleri gerçeğini saptırmaya çalışır. Madencilerin protokolü kontrol ettiğini söylerler, ancak zehir hapı niteliğinde olan ve önceki sürümleri uyumsuz bırakan bir soft fork’u “seçim” olarak adlandırarak aslında protokolü kendilerinin değiştirdiğini söylemezler. Bu şekilde ağda değişiklikler oylama veya bildirim olmadan uygulanabilir.
Protokolü kontrol eden küçük bir grup, sistemin tüm kullanıcılarını etkileyen kararlar alır. Her şey iyi gittiğinde ve sistemi kullanan topluluk protokolün gelişigüzel değiştirilmesinin sorunlarını görmediğinde liderlik başarıyı sahiplenir, ancak aynı zamanda tüm kötü kararları veya hataları sistemin dağıtılmış olduğunu söyleyerek üzerinden atar.
Bitcoin’in başarılı olabilmesi için protokolün istikrarlı olması gerekir. Temel protokolü değiştirmeden yeni yazılım sürümleri geliştirilebilir. TCP/IP son 20 yılda protokol seviyesinde neredeyse hiç değişmemiştir, ancak daha etkili yazılım uygulamaları sayesinde büyük ölçüde gelişmiştir. Bitcoin’in çalışması için protokolün sabit ve taşa kazınmış olması gerekir. Taşa kazınmış bir protokol geliştiricilere ve işletmelere uzun vadeli yatırım yapabilecekleri sinyalini verir.
Sofistik retorik size Bitcoin’in sansüre dayanıklı bir para birimi yaratmak için tasarlandığını söyleyecektir, ancak bu argümanı ileri sürenlerin kendileri işlemleri geçersiz kılma gücüne sahiptir. Aynı kişiler protokolü değiştirme ve belirli yazılım uygulamalarını geçersiz kılma gücüne sahiptir ve insanları sektörden dışarı itebilirler. Yaklaşık on yıl önce belirttiğim gibi taşa kazınmış bir protokol olduğunda, kimse Bitcoin üzerinde kimin geliştirme yapıp yapamayacağını seçemez.
Twitter, Facebook ve hatta Google gibi tüm büyük sosyal platformlar, liyakat sistemini yok etmeye ve dünyaya sıradanlık getirmeye çalışan sosyal adalet savaşçıları tarafından ele geçirilmiştir. Buna çeşitlilik diyorlar. Gerçek şu ki bu ırkçı, homofobik, cinsiyetçi ve hoş olmayan diğer tüm -izm’lerle doludur. Twitter’ın büyüme yolu sona erdi ve kullanıcı tabanı yavaşça düşüyor. Bunun nedeni iki efendiye birden hizmet edememenizdir. Kuruluşlar yaptıkları işte en iyisi olmaya çalışabilir ya da piyasaya ve kapitalizme yenilebilirler. Sosyalizm insanların toplumda istediği değeri ölçemediği için başarısız olduğu gibi, birçok kuruluş da artık vasatlığın sızmasına dayanamayacağını fark etmektedir.
Metanet İş Dünyasını Değiştirir
YouTube ve Twitter gibi platformlar, konumlarını sosyal adalet savaşçılarının geleneksel yöntemleri ve ilgili sosyalist düşüncelerle haklı çıkarmaya çalışan vasat insanlar tarafından yoğun şekilde ele geçirilmiştir. Bu kişiler korku ve sansür tehditlerini kullanarak konumlarını manipüle ederler. Aynı yöntemler işe yaramadığında toplulukları troll’lerle doldurur ve diğerlerini terk etmeye zorlarlar. Onları engellediğinizde ise sansürlendiklerini iddia ederek bağırırlar.
Gerçek şu ki sizin mülkünüze, kişisel alanınıza girerler ve sonra onları uzaklaştırdığınızda ya da bunu yapmaya çalıştığınızda vasat arkadaşlarının ordularını çağırırlar. İnşa etmezler; yaratmazlar; başkalarının çalışmalarını yok ederler ve sizi üretmekten alıkoymaya çalışırlar. Bunu yaparlar çünkü sizin inşa ettiğiniz her şey onları daha aşağı gösterir. Her yeni şey yarattığınızda onların ne kadar az şey yaptığını ortaya koyar. Bu yüzden alanınıza, mülkünüze girerler ve arkadaşlarınızı ve müttefiklerinizi uzaklaştırarak işgal ederler.
Bunun benzeri, davet edilmemiş bir misafirin akşam yemeği partinize gelip her şeyden şikâyet etmeye başlaması, yaptığınız ve söylediğiniz her şeyi yanlış ilan etmesi ve sonra kendi evinizde onu dinlemediğiniz için baskı gördüğünü ve sansürlendiğini bağırarak söylemesi gibidir.
Ama onların gücünü elimizden alabiliriz. Metanet ile bireyler ve gruplar, istismardan korunmak için başkalarını dışlayabilecekleri iletişim alanları oluşturabilecekler. Bu sansür değildir; ifade özgürlüğü hakkıdır. Başkasının mahremiyetini ihlal etme hakkınız yoktur ve bir dinleyici talep etme hakkınız yoktur. Böyle insanları dışlayabileceğiz ve tartışmak, konuşmak ve iletişim kurmak isteyen diğer insanların troll’lerin toplulukları ele geçirmesine izin vermeden bunu yapmasına olanak tanıyacağız. Daha da önemlisi, yasal ve açık alanların oluşturulmasına izin verecektir.
Aynı şekilde yalan ve söylentileri kasıtlı olarak yaymak isteyen insanların durdurulması da mümkün olacaktır. İnsanlar eylemlerinden ve sözlerinden sorumlu tutulacaktır.
İfade özgürlüğü anonim hakaretleri içermez. İftira içermez. Bir görüşe sahip olma hakkınız vardır, ancak kanıt olmadan bir şeyler uydurma hakkınız yoktur. Şu anda sahte haber yaratma ve yalanları yayma yeteneği vardır çünkü anonim troll dünyasında insanlar sorumlu tutulamaz. Gelecekte izlenebilir mikro ödemeler hem herkese erişim sağlayacak hem de insanları sorumlu tutacaktır. İnsanlar toplulukları istedikleri şekilde oluşturabileceklerdir. Eğer bir topluluk takma ad kullanmayı seçer ve üyelerin kimliğini doğrulamazsa bunu yapabilir. Aynı şekilde bir grup insan yalnızca üyelerine saldıran veya grubun görüşleriyle uyumlu olmayan kullanıcıları dışlamak istiyorsa, böyle bir grup da oluşturulabilir.
Hükümet
Bu coin anarşist olmaktan çok uzaktır. Hükümeti durdurmaz; onu hesap verebilir kılar. Parayı izleme ve takip etme, yolsuzluğu ve yasadışı yabancı işlemleri sınırlama ve raporlama yeteneği hükümetin doğasını değiştirir. Hükümet departmanları fon dağıtırken harcamaların hesaplanabilmesi ve sonuçların anında raporlanabilmesi, Bitcoin’in temsili hükümetin doğasını kökten değiştirmesini sağlar. Gelecekte sosyal yardım alan vatandaşların ne satın alabilecekleri sınırlandırılabilir. Kira ve gıda için ödenen vergiyi sınırlayabilir ve insanların çocuklarını eğitmesini sağlayabiliriz; eğer bunu yapmazlarsa sosyal yardım paralarını ne için kullanabilecekleri sınırlanabilir.
Bitcoin hükümeti durdurmaz; toplumun üretken kesimlerini oluşturan insanlara paralarının nereye gittiği üzerinde denetim sağlar. İnsanlar iş başvurusu yapmazsa sosyal yardım çekleri otomatik olarak geçersiz hale getirilebilir. İşletmeler sosyal yardım çeklerini sağlıklı gıda için ödeme olarak kabul edebilir ancak alkol veya tatlı gibi lüks ürünler için kabul edemez. Bu tür ortamlarda kontrol sağlar.
Hükümet içinde kullanılan tahviller ve sermaye toplama yöntemleri izlenebilir ve takip edilebilir. Temsili bir toplumda sistemde yer alan insanların sundukları paranın nasıl harcanacağını seçmelerine izin verir. Gelecekte akıllı sözleşmeler toplumun birçok alanından koşullu ödemeleri mümkün kılacaktır. Akıllı sözleşmeler ve lighthouse anlaşmaları, aksi halde finanse edilemeyeceği söylenen birçok gereksiz projeyi değiştirecektir. Ortak varlıklar kontrol edilecek ve sahiplenilecek, bölgede yaşayan üyeler sistemi iyi yönetmenin faydalarını elde edecek ve sistemi kötüye kullananları sorumlu tutabileceklerdir.
Başkalarının Yansıttıkları…
Dijital çevrim içi dünyada anlatıyı kontrol edebilmek ve kişisel mülklere müdahale edebilmek sayesinde, bizimle etkileşime girme hakkı olmayan insanlar tartışmaları kapatabilir. Böylece sesli bir azınlık toplumun geri kalanının istemeyeceği bir gündemi belirler. Korktukları şeyleri yansıtırlar ve kendi sorunlarını başkalarına yüklerler. Dolandırıcılık suçlamalarını duyarız, ancak genellikle dolandırıcılığın kolay olduğu bir sistemi teşvik etmek isteyenler onlardır. Gelecekte Bitcoin tüm kuruluşlar ve hükümetler için tek bir muhasebe sistemi sağlayacaktır — dünyamızda daha önce hiç gerçekleşmemiş bir şey.
İnsanlar kısa vadeli kâr gördükleri için yarattıkları yalanları yaymaya çalışırlar. Yasadışı karanlık web sitelerini teşvik etmek ve kara para aklamaya izin vererek para kazanmak isterler. Hiç yoktan değer yaratılmasını sağlayan dolandırıcılıkları şişirip tanıtmaya çalışırlar, ancak bu değerin kendisi de havadan başka bir şey değildir. Bitcoin’i ve Metanet’i inşa ederken yeni bir dünyanın geliştiğini görmeye başlayacağız. Gizlilik dünyasında gerçeğin olduğu bir dünya.
Ortaya çıkarmak istediğim dünya budur; zamanla test edilmiş değerlere dayanan bir dünya. Liyakata dayalı kapsayıcılığın olduğu bir dünya.
İnsanlar size Bitcoin’in merkeziyetsiz olmak için tasarlandığını söylemeye çalıştığında, ne demek istediklerini sorun. Kullandıkları terimler için açıklama ve tanım yapmalarını isteyin. Eğer güç dağılımının merkeziyetsizliğinden bahsediyorlarsa, bunun herhangi bir blok zincirinde gerçekleşmesinin tek yolu protokolün istikrarlı olmasıdır. Protokol değişikliklerinin nasıl yapıldığını, kimin kapı bekçisi olduğunu ve kimin veto yetkisine sahip olduğunu sorun. Konuyu incelemeden ve kullanılan terminolojiyi tanımlamadan Humpty Dumpty dünyasına düşeriz; burada insanlar kelimelerin anlamını akışkan ve belirsiz bir şekilde belirlemeye çalışır. Bitcoin taşa kazınmıştır ve onun büyümesine ve işletmeler tarafından kabul edilmesine izin vermenin tek yolu budur; ayrıca Bitcoin etrafında liyakat sistemine dayalı bir yapının gelişebilmesinin de tek yoludur.
Eğer insanlar size eşit bir dünya istediklerini söylerse, eşitten ne kastettiklerini sorun. Hukuk önünde eşit muamele mi demek istiyorlar? Yoksa eşit sonuçlar mı? Eğer eşit sonuçlar istiyorlarsa, neden bir kişinin tembellik eden başkaları için daha çok çalışması gerektiğini sorun. Neden fedakârlık yapan, üretken gelişim sağlayan alanlarda onlarca yıl üniversitelerde eğitim gören insanların evde oturan veya neoliberal sanatlar okuyup sonra dünyanın kendilerine sunulmasını bekleyen bireyler için ödeme yapması gerektiğini sorun. Bitcoin bir meritokrasidir. Risk almak ve harekete geçmek yerine tartışmayı ve şikâyet etmeyi tercih edenler size aksini söyleyecektir, ancak yapabilecekleri tek şey budur.
Bitcoin aracılığıyla çeşitli sistemlerin rekabet ettiği bir dünya görüyorum. Bireyin, yerelin, eyaletin ve hükümetin küresel olarak rekabet ettiği bir dünya görüyorum. Ve suç ve yıkımı gıda ve sağlık hizmetlerinin geliştirilmesiyle aynı şekilde ölçen yanlış bir metrik olan GSYİH yerine, istenen sonuçları ölçen bir sistemimiz olacak. Bitcoin, yapay varlıkların yaratılmasını pazarlanabilir malların yaratılmasıyla eşit gören sistemleri ortadan kaldıracaktır. 2008’de İzlanda gibi ülkelerde bankalar hiçbir yerden sermaye yaratmak için hileli yöntemler kullandılar. Alice kedisini 1 milyar dolar değerinde gösterip Bob’a satıyor, Bob ise 1 milyar dolar değer biçtiği köpeğini Alice’e veriyor ve bu iki taraf arasında kredi olarak tutuluyordu. Sonuç 4 milyar dolarlık yapay sermayenin yaratılmasıydı. Aynı şey bugün hâlâ devam ediyor ve daha da kötüsü, Tether, ICO’lar ve insanların borsa dediği bucket shop düzenlerinin temelini oluşturuyor. Bunların hepsi sona erecek.
Bu benim vizyonumdur. Böyle olan Satoshi Vizyonudur.